Is generatiedenken nog wel zinvol?

Generatiedenken is een methode om maatschappelijke veranderingen te begrijpen door mensen te categoriseren op basis van hun geboortejaar. Dit helpt om grote trends en verschillen tussen leeftijdsgroepen zichtbaar te maken. Denk bijvoorbeeld aan de Silent Generation, 75 jaar en ouder, of de Babyboomers, geboren vlak na de Tweede Wereldoorlog. Na de Babyboomers volgden Generation X, de Millennials, Generation Z en nu Generation Alpha. Elk van deze generaties is gevormd door de unieke omstandigheden waarin ze is opgegroeid.

Volgens Tom wordt het DNA van een generatie bepaald door 2 factoren. De eerste factor zijn de waarden die ouders meegeven in hun opvoeding. Babyboomers groeiden op met de boodschap van hun ouders, die de oorlog meegemaakt hadden: "Pas op, wees spaarzaam." Maar eigenlijk was de periode na de oorlog een tijd van welvaart en mogelijkheden. Bijgevolg zeiden de Babyboomers tegen hun kinderen, de Millennials: "Alles is mogelijk." Dat verklaart waarom Millennials vaak optimistisch en dromerig zijn.

Generation X gaf aan haar kinderen, Generation Z, dezelfde boodschap, maar met een belangrijke toevoeging: "Alles is mogelijk, zolang je er keihard voor werkt." Dit maakt Generation Z ondernemend en meer individualistisch. Millennials gaven deze boodschap ook door aan Generation Alpha, maar met een nieuwe twist: "Alles is mogelijk, zolang we het samen doen." Millennials hechten veel belang aan samenwerking en het sociale aspect, en dat zie je ook in hun opvoeding. Ze doen graag dingen samen met hun kinderen. Dat gevoel van samenwerking en purpose is dus meer aanwezig bij Generation Alpha dan bij Generation Z.

De tweede factor betreft de wereld waarin een generatie opgroeit, en dan vooral de invloed van popcultuur, technologie, politiek en economie in de periode tussen 15 en 25 jaar. In deze fase leren en absorberen mensen veel. Denk maar aan je favoriete album of muzikant: of je nu een veertiger, vijftiger, zestiger of zeventiger bent, veel mensen grijpen vaak terug naar artiesten uit deze levensfase.

Aangezien de oudste Gen Alpha’s nog ver van hun 25e verjaardag zijn, is hun DNA nog volop in ontwikkeling. Toch kunnen we nu al enkele aannames doen op basis van de huidige omstandigheden, zoals de snelle technologische vooruitgang en de toenemende diversiteit in de wereld waarin ze opgroeien.

De laatste jaren komt er uit verschillende hoeken kritiek op generatiedenken. Zo toont onderzoek van BBH Labs aan dat groepen binnen een generatie minder samenhang vertonen dan we vaak denken.

Toch blijft generatiedenken volgens Tom een nuttige tool, ook al kan je niet veralgemenen. Het is vergelijkbaar met andere manieren van categoriseren, bijvoorbeeld op basis van geslacht, regio of sociaaleconomische status. Hoewel deze indelingen niet alles zeggen over een individu, geven ze wel inzicht in bredere maatschappelijke trends. Als je wil zien waar de maatschappij naartoe gaat, moet je kijken naar de kinderen.

Tijdens zijn lezingen merkt Tom dat mensen zichzelf herkennen in de beschrijvingen van hun generatie, wat soms confronterend kan zijn. Het vertelt namelijk niet alleen iets over anderen, maar ook over jezelf. Voor bedrijven en onderzoekers is generatiedenken een bruikbaar instrument om te begrijpen hoe verschillende leeftijdsgroepen reageren op nieuwe technologieën, marketingstrategieën en maatschappelijke veranderingen.

Generatiedenken blijft dus een waardevolle manier om inzicht te krijgen in maatschappelijke trends, al moet het met de nodige nuance gedaan worden. Het biedt een kader om grote groepen mensen te begrijpen en hun gedrag te voorspellen. Hoewel generaties intern divers zijn en niet iedereen binnen een generatie hetzelfde denkt of doet, geeft het wel richting aan hoe we omgaan met de veranderingen in de wereld van vandaag.

Luister dan naar de eerste aflevering van onze podcast By Humans, waarin we samen met Tom Palmaerts dieper ingaan op Generation Alpha en het nut van generatiedenken.

Ga naar By Humans: aflevering 1